Українська
Dla Chin ma ogromne znaczenie historyczne, gdyż zasoby uzyskane z jego eksploracji przyczyniły się do zjednoczenia Chin przez królestwo Qin.
Dujiangyan znajduje się w prowincji Syczuan w południowo–zachodnich Chinach w okolicy Chengdu. System irygacyjny zbudowany został w III w. p.n.e. na rzece Min Jiang. System budowli hydrotechnicznych Dujiangyan: zapory wodne i elektrownie wykorzystał wody rzeki Min do zapewnienia bogactwa przez ponad 2000 lat.
Dujiangyan jest przykładem doskonałego wprzęgnięcia gospodarki wodnej dla potrzeb miejscowego regionu, ludności i uniwersalności rozwiązań, które po dziś dzień funkcjonują. Jednak dziś system budowli hydrotechnicznych Dujiangyan jest już tylko atrakcją turystyczną. W 2000 r. został on wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Dujiangyan początkowo nazywało się Guanxian, a sama nazwa – to „Tama na rzece stołecznej”. System zbudował Li Bing w okresie Walczących Królestw, kiedy to został mianowany gubernatorem Syczuanu przez króla Zhaoxiang, władcę państwa Qin po zajęciu Królestwa Shu.
Li Bing otrzymał rozkaz, by wygenerować jak najwięcej zasobów z prowincji Syczuan, które miały posłużyć królowi Zhaoxiang na dalsze podboje. Li Bing wywiązał się z powierzonego zadania znakomicie. Zorganizował na szeroką skalę wydobycie rud żelaza oraz soli i zbudował sieć dróg, którymi wysyłano pozyskane minerały do Qin. Największym osiągnięciem Li Bing była budowa systemu irygacyjnego Dujiangyan. Li Bing zdecydował, że kręgosłupem systemu będzie rozgałęzienie jednego z głównych dopływów Jangcy, rzeki Min Jiang.
Min Jiang miała być centralnym punktem systemu nawadniania. Zbiornikiem retencyjnym miały być rozległe zalewowe pola ryżowe. Na rzece zbudowano tamę, która przepuszczała część wody spiętrzając resztę. Wykuto w skalach kanały, o łącznej długości 1185 km, kierowały ją następnie do suchszych rejonów. Dzięki systemowi zastaw i śluz można było kontrolować poziom przepływającej rzeki. W ważnych punktach kanałów ustawiono kamienne głazy. Gdy przykryła je woda, zamykano śluzy, żeby chronić pola przed powodzią. Z kolei gdy głazy zaczynały wystawać z wody, otwierano upusty by dostarczyć brakującej z powodu suszy wody.
Zaprojektowany przez Li Binga system umożliwił nawodnienie 200 000 hektarów gruntów rolnych i umożliwił utrzymanie się populacji wiejskiej wynoszącej około 5 milionów ludzi. Zapobiegał licznym suszom i powodziom. System irygacyjny Dujiangyan funkcjonuje przez 2300 lat chroniąc równinę Chengdu przed powodziami i nawadniając jej żyzne gleby. Przetrwał liczne trzęsienia ziemi, jakie nawiedziły ten rejon Chin.
System irygacyjny Dujiangyan został zbudowany na północno–zachodnim skraju Kotliny Syczuańskiej. Skraj Kotliny Syczuańskiej tworzą góry Hengduan Shan zwane Alpami Syczuańskimi. Góry Hengduan Shan tworzą wschodnią krawędź Wyżyny Tybetańskiej, na południu graniczą z Wyżyną Junnan–Kuejczou, otaczają od zachodu Kotlinę Syczuańską. Ogrom gór Hengduan Shan zatrzymuje nadciągający z południowego wschodu monsun. Właśnie dlatego w rejonie, gdzie został zbudowany system irygacyjny Dujiangyan jest korzystny mikroklimat z bardzo długim, ponad 10–miesięcznym okresem wegetacyjnym.
Li Bing właśnie z powodów klimatycznych wybrał ten rejon do budowy systemu irygacyjnego. Długi okres wegetacyjny pozwala bowiem na zebranie dwóch plonów rocznie. Dwukrotne plony równały się podwójnym zyskom, a Li Bing właśnie do tego celu został przydzielony przez króla Zhaoxianga. I system irygacyjny zbudowany w rejonie Dujiangyan osłoniętym przez góry przy korzystnym mikroklimacie z odpowiednim nawadnianiem dawał możliwości dużych zysków z produkcji rolnej, zwłaszcza ryżu siewnego, mokrej odmiany „padi” – która to roślina by dawać plony musi rosnąć w płytkiej wodzie.
Li Bing natychmiast po tym, jak został gubernatorem Syczuanu (250 r. p.n.e.), przystąpił do uregulowania gospodarki wodnej na terenie równiny Chengdu zgodnie z rozkazem swojego władcy – króla Zhaoxiang. Li Bing zrezygnował z budowy sztucznego zbiornika wodnego z zaporą wodną, gdyż głównych powodów wylewów rzeki Min było jej wypłycanie przez niesiony przez nią materiał skalny. Jego budowa pochłonęłaby dużo środków, a nie przyniosłaby efektu. Nadto byłaby wbrew racji stanu króla Zhaoxiang, który planował dalszą ekspansję w celu zjednoczenia pod swoim berłem Chin i rzeka Min miała pozostać spławna, by umożliwić transport wojsk i sprzętu do prowadzenia wojen. Z tych powodów Li Bing postanowił nie przedzielać rzeki tamując jej ruch wód przez zaporę wodną, a uczynił konstrukcję odwrotną. Rozgałęził rzekę, by nadmiar wody był rozprowadzony na ogromnej powierzchni, nadmiarem wód zalewane miały być pola ryżowe, ciągnące się na dużych przestrzeniach.
Dlatego rzekę podzielono sztuczną groblą na dwa główne kanały: wewnętrzny i zewnętrzny. Miały one odprowadzać nadmiar wód. Kanały zostały podzielone na mniejsze. Cały system nawadniał ok. 3800 km² gruntów. Koszt budowy wyniósł ponoć 100 tys. taeli srebra. Przy jej wznoszeniu zaangażowano dziesiątki tysięcy Chińczyków. Li Bing a następnie jego syn: Li Erlang prawdopodobnie w latach 250–230 p.n.e. na rzece Min zarządzali wybudowaniem szeregu konstrukcji tworzących system irygacyjny: Jingang Ti (Diamentowa Grobla) dzieląca bieg rzeki na dwa nurty, jej wierzchołek – pierwszy dział wód –Yuzui (Rybi Pysk), następnie dodatkowy przelew między Yuzui a kanałem zewnętrznym (Feishayan Waijiang), którym odprowadzono boczne kanały irygacyjne. Był główną drogą wodną.
Zbudowano także Shahei He – główny kanał odchodzący od kanału zewnętrznego na zachód. Kanał Wewnętrzny kanał (Neijiang) był głównym kanałem irygacyjnym. Wlot Rogu Obfitości (Baopingkou), wąskie gardło systemu, tworzy wir, który przerzuca nadmiar wody przez Przepust Latających Piasków do kanału zewnętrznego systemu irygacyjnego Dujiangyan był samoregulującym się systemem. Ostatnim z głównych elementów konstrukcji był Przepust Latających Piasków (Feishayan) czyli głęboka odnoga przecinająca groblę Jingang, dzieliła kanały.
System Li Binga chronił równinę Chengdu przed powodziami i nawadniał jej żyzne gleby. Jego budowa doprowadziła do ekonomicznych podwalin potęgi państwa Qin. Zasoby uzyskane z rozwoju gospodarczego regionu państwo Qin wykorzystało do kolejnych podbojów zakończonych w 221 r. p.n.e. zjednoczeniem Chin. Za zasługi pośmiertnie Li Bing i jego syn Li Erlang zostali podniesieni do rangi królewskiej.
Dziś do Dujiangyan najlepiej dojechać autobusem z Chengdu. Wejście jest ogrodzone i płatne. Na obszarze atrakcji turystycznej znajduje się świątynia Erwang, zwana również świątynią dwóch królów. Znajduję się nad rzeką Min Jiang u podnóża góry Yulei. Została zbudowana by uczcić Li Binga i jego syna Li Erlanga, którzy pośmiertnie zostali włączeni do królewskiej dynastii Song (960–1279). Świątynia Erwang ucierpiała w wyniku trzęsienia ziemi z 12 maja 2008 r. Dominująca nad obszarem góra Qingcheng jest uznawana za duchowe centrum taoizmu. W 142 r. n.e chiński filozof Zhang Ling założył tam doktrynę chińskiego taoizmu. Na obszarze turystycznej atrakcji – systemu irygacyjnego Dujiangyan znajduję się również wieża Qinyan, która jest zrekonstrowaną repliką antycznej wieży, będącej aktualnie doskonałym punktem widokowym. By zwiedzić ten jedyny nie tylko w Chianch, ale w świecie obszar systemu irygacyjnego Dujiangyan i zrozumieć jego rolę w dziejach regionu, prowincji Syczuan i całych Chin należy poświęcić temu cały dzień.
